ปริมาตรพีระมิดฐานสามเหลี่ยมด้านเท่า
โจทย์พีระมิดต้องแยกให้ออกว่า ค่าที่กำหนดเป็นด้านฐาน ความสูงตั้งฉาก ความสูงเอียง หรือสันเอียง
หาพื้นที่ฐาน เลือกความสูงตั้งฉาก และใช้สูตรปริมาตรพีระมิดได้ถูกต้อง
ปัญหานำจากแนวข้อสอบ
พีระมิดฐานเป็นรูปสามเหลี่ยมด้านเท่า มีด้านฐานยาวด้านละ 10 เซนติเมตร และมีความสูงตั้งฉาก 12 เซนติเมตร ปริมาตรของพีระมิดเท่ากับเท่าใด
- 50√3 ลูกบาศก์เซนติเมตร
- 75√3 ลูกบาศก์เซนติเมตร
- 100√3 ลูกบาศก์เซนติเมตร
- 150√3 ลูกบาศก์เซนติเมตร
- พื้นที่ฐานสามเหลี่ยมด้านเท่าหาอย่างไร?
- ความสูง 12 เป็นความสูงของฐานหรือของพีระมิด?
- เหตุใดสูตรปริมาตรจึงต้องคูณ 1/3?
1. วิเคราะห์ปัญหา
ฐานเป็นสามเหลี่ยมด้านเท่า จึงต้องหาพื้นที่ฐานก่อน แล้วคูณด้วยความสูงตั้งฉากของพีระมิด
ความสูงตั้งฉากของพีระมิด คือระยะตั้งฉากจากยอดลงสู่ระนาบฐาน ไม่ใช่สันเอียงหรือความสูงเอียงของหน้าข้าง
2. สูตรที่จำเป็น
พื้นที่สามเหลี่ยมด้านเท่า
ปริมาตรพีระมิด
ทฤษฎีพีทาโกรัส
ใช้เมื่อโจทย์ไม่ให้ความสูงตั้งฉากโดยตรง แต่ให้สันเอียงหรือความสูงเอียงมาแทน
3. กลับมาแก้ปัญหานำ
ขั้นที่ 1 หาพื้นที่ฐาน
ขั้นที่ 2 หาปริมาตร
4. รูปแบบที่ควรจำ
- ลืมคูณ 1/3
- ใช้สันเอียงแทนความสูงตั้งฉาก
- ใช้พื้นที่ฐานเป็น 1/2 × 10 × 10
- ตอบหน่วยเป็นตารางเซนติเมตรแทนลูกบาศก์เซนติเมตร
5. แบบฝึกหัดเสริมทักษะ 5 ข้อ
-
สามเหลี่ยมด้านเท่าด้านยาว 8 เซนติเมตร มีพื้นที่เท่าใด
ดูเฉลย
A = (√3/4)(8²) = 16√3ตอบ 16√3 ตารางเซนติเมตร
-
พีระมิดมีพื้นที่ฐาน 60 ตารางเซนติเมตร และสูง 9 เซนติเมตร มีปริมาตรเท่าใด
ดูเฉลย
V = (1/3)(60)(9) = 180ตอบ 180 ลูกบาศก์เซนติเมตร
-
พีระมิดฐานสี่เหลี่ยมจัตุรัส ด้านฐานยาว 6 เมตร สูง 10 เมตร มีปริมาตรเท่าใด
ดูเฉลย
พื้นที่ฐาน = 6² = 36V = (1/3)(36)(10) = 120ตอบ 120 ลูกบาศก์เมตร
-
พีระมิดฐานสามเหลี่ยมด้านเท่า ด้านฐานยาว 12 เซนติเมตร สูง 5 เซนติเมตร มีปริมาตรเท่าใด
ดูเฉลย
พื้นที่ฐาน = (√3/4)(12²) = 36√3V = (1/3)(36√3)(5) = 60√3ตอบ 60√3 ลูกบาศก์เซนติเมตร
-
พีระมิดมีปริมาตร 240 ลูกบาศก์เมตร และพื้นที่ฐาน 48 ตารางเมตร ความสูงเท่ากับเท่าใด
ดูเฉลย
240 = (1/3)(48)h240 = 16h → h = 15ตอบ 15 เมตร
6. แนวข้อสอบประยุกต์ 5 ข้อ
7. สรุปก่อนจบบท
- ฉันหาพื้นที่สามเหลี่ยมด้านเท่าได้
- ฉันแยกความสูงตั้งฉากออกจากสันเอียงได้
- ฉันใช้สูตรปริมาตรพีระมิดได้
- ฉันย้อนหาความสูงหรือพื้นที่ฐานได้
- ฉันใช้หน่วยลูกบาศก์ได้ถูกต้อง
ก่อนแทนสูตรปริมาตร ให้ตรวจว่าหาพื้นที่ฐานถูกต้อง และค่าความสูงที่ใช้เป็นระยะตั้งฉากกับฐานจริง